Zadośćuczynienie dla osoby najbliższej poszkodowanego

Nie budzi wątpliwości fakt, że śmierć osoby poszkodowanej przestępstwem może stanowić naruszenie dobra osobistego członków rodziny zmarłego w postaci więzi rodzinnej, czy, że w przypadku, gdy poszkodowany doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, to należy się mu zadośćuczynienie.

Jednak, jak oceniać sytuację najbliższych osób poszkodowanego, w przypadku, gdy na skutek czynu niedozwolonego, tj. błędu medycznego, wypadku komunikacyjnego, jego stan uległ znacznemu pogorszeniu?

Do tej pory w tego typu sprawach zapadały różne orzeczenia. Czasami sądy uwzględniały roszczenia osób najbliższych, często jednak takie roszczenia były oddalane, a sądy wskazywały, że przepisy nie dają możliwości zasądzania zadośćuczynienia osobom najbliższym poszkodowanego.

Wątpliwości dotyczyły zarówno ocen:

  1. czy prawo do życia rodzinnego można zakwalifikować jako dobro osobiste, jak i teg;
  2. czy osoba bliska poszkodowanego, który doznał poważnego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, jest bezpośrednio czy pośrednio poszkodowaną, a więc czy jest ona uprawniona do żądania zadośćuczynienia.

Sąd Najwyższy w dniu 27 marca 2018 r. (III CZP 36/17) podjął w składzie 7 sędziów bardzo ważną uchwałę dotyczącą zadośćuczynienia dla osób najbliższych z tytułu naruszenia ich własnego dobra osobistego w powyżej opisanym przypadku.

Przesądziła ona i tym samym umożliwiła najbliższym poszkodowanych tj. rodzicom, rodzeństwu czy dziadkom, występowanie do sądu z własnymi roszczeniami na podstawie art. 448 k.c. o przyznanie zadośćuczynienia, które może przysługiwać za naruszenie dobra osobistego takiego jak więzi rodzinne i emocjonalne, prawo do życia w rodzinie, prawo do niezakłóconego życia w pełnej rodzinie, brak możliwości kształtowania prawidłowych relacji rodzinnych.

Jednak nie każde naruszenie tego dobra uzasadnia pozytywne rozstrzygnięcie, a jedynie takie, „które prowadzi do skutków w istocie takich samych, jakie następują w razie śmierci poszkodowanego, zatem przypadków głębokiego upośledzenia funkcji życiowych wskutek uszczerbków zdrowia najcięższych, nieodwracalnych i wyłączających możliwość zachowania bliskości z poszkodowanym. Istnienie więzi bliskości nie jest uzależnione wyłącznie od egzystencji fizycznej osób uprawnionych, lecz od istnienia wszystkich elementów, które się na nią składają” (SN III CZP 36/17).

Należy więc ustalić czy w wyniku doznania przez poszkodowanego trwałego uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia doszło do definitywnego i porównywalnego ze stanem śmierci zerwania więzi bliskości, czyli np. prowadzenia wspólnego gospodarstwa, wzajemnej pomocy, wychowaniu dzieci, wspólnego spędzania czasu czy więzi emocjonalnej i fizycznej, przy czym skutek ten musi być trwały.

Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że uchwała ma kluczowe znaczenie dla rodzin poszkodowanych. Będą oni mogli starać się o zadośćuczynienie nie tylko w przypadku śmierci osoby bliskiej, ale także w przypadku gdy ich stan uległ znacznemu pogorszeniu.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

W komentarzach możesz korzystać ze znaczników HTML jak:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>